به همين ترتيب و باتوجه به لزوم ايجاد آگاهى عمومى در شيعيان نسبت به مسأله امامت ، امام عليه السّلام وجود فرزند خويش را كه جانشين او خواهد بود ، به وكيلان خود خبر مىداد . احمد بن اسحاق كه به نام او اشاره شد يكى از همين وكيلان بود . به همين‌گونه امام در مجلسى كه محمد بن عثمان عمرى وكيل خاص ايشان در سامرا ، كه بعدها به‌عنوان نائب خاص امام دوازدهم معرفى شد ، حضور داشت در پاسخ گروهى از شيعيان به امامت فرزند خويش تصريح كرد . « 1 » همچنين محمد بن على بن بلال « 2 » گفته است كه دو سال پيش از رحلت امام عسكرى عليه السّلام و بار ديگر سه روز پيش از رحلت ، نامه‌اى از جانب آن حضرت به دستش رسيد كه از جانشين ايشان خبر مىداد . « 3 » چنان‌كه از اين روايات و مجموع سخنان امام عسكرى در اين مسأله پيداست ، آن حضرت علىرغم تأكيد بر وجود فرزندى براى خويش ، از علنى و عمومى ساختن آن در سطح جامعه پرهيز مىكرد و فقط اين خبر را به اصحاب نزديك و مورد اعتماد و برخى وكيلان خود اطلاع مىداد . عواملى كه موجب اتخاذ چنين شيوه‌اى از جانب امام گرديده بود همان عواملى بودند كه غيبت امام دوازدهم را توجيه مىكردند . عملكرد امام به وضوح بيانگر اين است كه عباسيان درصدد آن بودند تا از ظهور جانشين براى آن حضرت جلوگيرى كنند و ايشان را ، پيش از آن‌كه داراى فرزندى شود به شهادت برسانند و بدين طريق سلسلهء امامت اهل بيت را منقطع سازند ، چنان‌كه بارها براى به شهادت رساندن امام عسكرى عليه السّلام تصميم گرفته و وارد عمل شده بودند . چنين

--> ( 1 ) . همان ، ص 435 . ( 2 ) . او يكى از اصحاب امام عسكرى عليه السّلام و چنان‌كه از اين روايت او برمىآيد ، از وكيلان ايشان و در زمان غيبت نيز از وكيلان امام مهدى عليه السّلام بود كه در زمان نيابت نائب دوم ، محمد بن عثمان عمرى به انحراف عقيدتى دچار شد و از جانب امام عليه السّلام مورد مذمت و نكوهش قرار گرفت . ر . ك : همين كتاب فصل چهارم . ( 3 ) . مفيد ، الارشاد ، ص 196 و صافى ، منتخب الاثر ، ص 289 .